Trong bối cảnh quan hệ thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Singapore ngày càng phát triển, việc chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý và lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp là vấn đề quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động xuyên biên giới.
Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (Vietnam International Arbitration Centre – VIAC) là một trong những tổ chức trọng tài và giải quyết tranh chấp thương mại hàng đầu tại Việt Nam. VIAC được thành lập ngày 28/4/1993 theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam trên cơ sở hợp nhất Hội đồng Trọng tài Ngoại thương và Hội đồng Trọng tài Hàng hải. VIAC hoạt động độc lập; phán quyết của Hội đồng Trọng tài VIAC có giá trị chung thẩm và có thể được công nhận, thi hành tại các quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên Công ước New York 1958.
Kinh nghiệm xử lý tranh chấp trong nhiều lĩnh vực
VIAC giải quyết các tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại, đầu tư và nhiều lĩnh vực kinh doanh khác như mua bán hàng hóa, xây dựng, tài chính – ngân hàng, vận tải, bảo hiểm và đầu tư.
Năm 2025, VIAC tiếp nhận 532 vụ tranh chấp, nâng tổng số vụ được xử lý trong giai đoạn 1993–2025 lên 3.923 vụ. Đáng chú ý, 258 vụ, tương đương 48,5%, có yếu tố đầu tư nước ngoài hoặc yếu tố nước ngoài, cho thấy vai trò ngày càng lớn của VIAC trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.
Các tranh chấp về mua bán hàng hóa chiếm 24%, xây dựng – bao gồm năng lượng và cơ sở hạ tầng – chiếm 23%, bất động sản 20% và tài chính – ngân hàng 10%. Ngoài ra, VIAC còn xử lý các tranh chấp về logistics, đầu tư, hợp tác kinh doanh, quản trị doanh nghiệp, bảo hiểm và sở hữu trí tuệ.
Singapore là một trong những nhóm bên tranh chấp lớn tại VIAC
Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tại Singapore, một điểm đáng chú ý là đến cuối năm 2025, các bên tranh chấp đến từ 68 quốc gia và vùng lãnh thổ đã tham gia các vụ việc tại VIAC. Riêng trong năm 2025, Singapore đứng đầu trong số các quốc tịch nước ngoài của các bên tham gia tranh chấp tại VIAC, tiếp theo là Trung Quốc và Vương quốc Anh.
Danh sách của VIAC hiện gồm 176 trọng tài viên Việt Nam và 40 trọng tài viên nước ngoài, trong đó có các chuyên gia đến từ Singapore và nhiều trung tâm kinh tế lớn khác.
Điều này tạo thêm lựa chọn cho các doanh nghiệp Việt Nam có giao dịch, đầu tư hoặc hợp tác với đối tác Singapore khi xây dựng điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng.
Kết hợp trọng tài, hòa giải và giải quyết tranh chấp trực tuyến
Bên cạnh trọng tài, VIAC còn cung cấp dịch vụ hòa giải thông qua Trung tâm Hòa giải Việt Nam (VMC). VIAC và VMC triển khai các cơ chế kết hợp như Hòa giải – Trọng tài (Med-Arb) và Trọng tài – Hòa giải – Trọng tài (Arb-Med-Arb), tạo thêm sự linh hoạt cho doanh nghiệp trong việc giải quyết bất đồng thương mại.
VIAC cũng phát triển VIAC eCase, nền tảng quản lý vụ kiện trực tuyến cho phép nộp và quản lý tài liệu, theo dõi tiến trình vụ việc, nhận thông báo về thời hạn và phiên họp, với giao diện bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Nền tảng này được thiết kế nhằm hỗ trợ các bên ở nhiều địa điểm và múi giờ khác nhau, đồng thời giảm chi phí hành chính, đi lại và lưu trú.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam tại Singapore, việc tìm hiểu và lựa chọn trước cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp khi ký kết hợp đồng quốc tế có thể góp phần nâng cao khả năng quản trị rủi ro và bảo vệ quyền lợi khi phát sinh tranh chấp.
Vietnam International Arbitration Centre (VIAC)
Website: www.viac.vn
Email: [email protected]
Attachments
