Rủi ro pháp lý khi kinh doanh thực phẩm trái phép qua mạng tại Singapore

4682

Trong tuần cuối tháng 09/2026, báo giới Singapore và Việt Nam có loạt tin bài về hiện tượng nhóm Facebook của một số người Việt tại Singapore rao bán thịt được cho là thịt chó có nguồn gốc từ Việt Nam. Nhân sự việc này, Thương vụ Việt Nam tại Singapore xin tổng hợp một số thông tin cụ thể như sau:

  1. Tóm tắt vụ việc gần đây và điểm qua các vụ việc liên quan:

Theo thông tin từ trang tin Straittime[1] của Singapore, khoảng các ngày 23~24/09/2026, một tài khoản ẩn danh đăng lên nhóm Facebook “Dogs Singapore” ảnh chụp các bài rao bán bằng tiếng Việt được cho là đã xuất hiện trong nhóm Facebook “Chợ Việt Tại Singapore”, với hơn 118 nghìn thành viên.

Người bán được cho là đã sử dụng các tiếng lóng tiếng Việt ám chỉ thịt chó[2] và rao bán các loại thịt ba chỉ, sườn, đùi, dồi, rựa mận, “cày nướng than” kèm bộ gia vị, với giá khoảng 12~27 SGD. Người tố cáo cho rằng thịt được nhập lậu vào Singapore, giao cho “đại lý” bán qua nhiều tài khoản Facebook nhân bản, và sẽ gửi bằng chứng cho Cơ quan Quản lý thực phẩm (SFA) và Cơ quan Dịch vụ Động vật và Thú y (AVS) của Singapore để xử lý.

SFA sau đó đã có phản hồi ngay, trong đó khẳng định chưa từng phê duyệt bất kỳ nguồn nhập khẩu thịt chó vào Singapore và sẽ mở cuộc điều tra để xử lý vụ việc. SFA cũng nhắc lại mức phạt tới 50 nghìn SGD (tương đương 1 tỷ VNĐ) hoặc 2 năm tù dành cho đối tượng vi phạm.

Mặc dù đến thời điểm báo cáo, SFA chưa công bố kết luận công khai, tuy nhiên theo kết quả rà soát của Thương, trong các năm từ 2022~2024, SFA đã điều tra và xử lý tổng số 09 vụ nhập lậu và bán lẻ (trực tiếp/trực tuyến) thực phẩm tại Singapore trong đó có 03 vụ liên quan đến hàng Việt Nam. Vụ việc nhận mức phạt nặng nhất được ghi nhận là vụ việc của Viet-Sin Grocery năm 2023, doanh nghiệp liên quan đã bị xử phạt đến 36 nghìn SGD (tương đương 727 triệu VNĐ). Thống kê cụ thể theo bảng dưới đây.

Bảng 1. Các vụ nhập lậu thịt từng bị phát hiện và xử lý tại Singapore trong các năm từ 2022~2024

Ngày SFA công bố Đối tượng liên quan Hàng hóa và nguồn gốc Kết quả xử lý
09/10/2024 05 cửa hàng bán lẻ tại City Gate, Golden Mile Tower[3] Khoảng 300 kg thịt gà, bò, heo và côn trùng từ Thái Lan; 2 cơ sở không có giấy phép Thu giữ, điều tra
29/04/2024 Hong Trang Nguyen Vietnam Minimart[4] 16,5 kg thịt nhập từ Việt Nam và Trung Quốc, nguồn chưa được công nhận Phạt 7,5 nghìn SGD
28/12/2023 Fish&Meatz LLP[5] Khoảng 2.965 kg thịt, hải sản trữ trong kho lạnh không phép Công ty và người đại diện bị phạt 10 nghìn SGD mỗi bên
20/12/2023 Viet-Sin Grocery[6] 1.784 kg (4/2022), 1.240 kg (3/2023), 37 kg (11/2023) thịt, hải sản nhập từ Việt Nam không giấy phép Phạt 36 nghìn SGD
20/07/2023 08 cửa hàng bán lẻ[7] Hơn 600 kg thịt heo, gà, bò, vịt, cá từ Thái Lan; 3 cơ sở không giấy phép Thu giữ, điều tra
17/05/2023 Một số của hàng bán lẻ tại Mandai Link, Textile Centre, Peninsula Plaza[8] Khoảng 6,8 tấn thịt, tiết heo, tằm, dế từ Thái Lan, Myanmar Thu giữ, điều tra
15/04/2023 01 kho hàng đông lạnh tại Senoko[9] Khoảng 2,2 tấn thịt heo, bò, gà, cá, ếch từ Việt Nam; kho lạnh không phép Thu giữ; SFA, Hải quan, HSA điều tra
22/03/2023 Aureo Asia[10] Khoảng 180 kg sản phẩm thịt từ Đài Loan, bao gồm cả mì ăn liền có thịt, nhập lậu Phạt 6 nghìn SGD
06/07/2022 Lui Fammart[11] Thịt, hải sản, thực phẩm chế biến từ Trung Quốc, bán trực tuyến Phạt 8 nghìn SGD

Về cơ bản, các vụ việc nêu trên có điểm chung là thực phẩm được nhập khẩu vào Singapore nhưng không khai báo, được trữ trong kho lạnh chưa được phép, rồi bán qua các cửa hàng tạp hóa hoặc qua các hội nhóm trên mạng xã hội. Sau vụ việc của Viet-Sin Grocery, Thương vụ Việt Nam tại Singapore cũng đã từng có bài viết khuyến cáo cho doanh nghiệp Việt Nam, vì những vụ vi phạm về thực phẩm nhập khẩu từ Việt Nam ngoài rủi ro mất an toàn vệ sinh cho người tiêu dùng còn tạo dự luận không tốt, ảnh hưởng đến uy tín của hàng hóa Việt Nam nói riêng và cộng đồng Việt Nam nói chung tại địa bàn.[12]

  1. Quy định nhập khẩu và kinh doanh thực phẩm có nguồn gốc động vật tại Singapore:

Theo quy định của thị trường Singapore đến năm 2026, sản phẩm thịt nhập khẩu chỉ được kinh doanh hợp pháp tại thị trường nội địa Singapore khi hội tụ đủ các điều kiện sau:

  • Cơ sở sản xuất nước ngoài được SFA công nhận: chỉ nhập từ nước và cơ sở (lò mổ, xưởng chế biến) được SFA công nhận. SFA đánh giá hệ thống thú y cấp quốc gia trước, rồi mới đánh giá từng cơ sở; hồ sơ nộp qua cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu. Danh sách cơ sở tra trên cơ sở dữ liệu ADOS và có thể thay đổi, nên phải kiểm tra trước mỗi lô.[13]
  • Nhà nhập khẩu tại Singapore có giấy phép nhập khẩu tương ứng: nhà nhập khẩu phải có Licence for Import/Export/Transhipment of Meat and Fish Products với thời hạn 01 năm;[14]
  • Mỗi lô hàng có giấy phép thông quan và chứng thư thú y đầy đủ: trong đó, giấy phép thông quan (Cargo Clearance Permit) được khai và được duyệt qua TradeNet. Đồng thời mỗi lô hàng cần kèm chứng thư của cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu, đúng mẫu đã được SFA đã thống nhất với cơ quan hữu quan của nước xuất khẩu.[15]
  • Sản phẩm được ghi nhãn đúng quy định và đã qua kiểm tra sau khi nhập khẩu: trong đó, mô tả sản phẩm, xuất xứ, tên và mã số cơ sở chế biến, đóng gói, ngày chế biến và đóng gói, số lô, khối lượng tịnh; thịt chế biến phải ghi thêm lò mổ và ngày giết mổ.[16]

Cần lưu ý là, sản phẩm chứa không quá 5% thịt thì không cần công nhận cơ sở, nhưng vẫn phải đáp ứng yêu cầu xuất khẩu của cơ quan hữu quan nước xuất khẩu. Việc tiếp nhận rồi bán lại thực phẩm gửi qua bưu kiện hoặc vận chuyển cá nhân cũng bị coi là nhập khẩu để bán.

Bảng 2. Khung pháp lý về quản lý thực phẩm tại Singapore

Văn bản Phạm vi điều chỉnh Tình trạng áp dụng
Wholesome Meat and Fish Act 1999[17] Nhập khẩu, lưu kho, chế biến thịt, cá Tiếp tục là căn cứ quản lý sản phẩm thịt nhập khẩu
Sale of Food Act 1973[18] và Food Regulations[19] Bán thực phẩm, ghi nhãn, phụ gia, thực phẩm chế biến Có hiệu lực toàn bộ và tiếp tục được áp dụng
Food Safety and Security Act 2025 (FSSA)[20] Hợp nhất 8 luật liên quan đến thực phẩm; cấp phép kinh doanh, nhập khẩu, truy xuất nguồn gốc Được thông qua ngày 08/01/2025; Đợt 1 có hiệu lực từ ngày 28/11/2025; các đợt tiếp theo được áp dụng theo lộ trình đến 2028.

Đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật từ Việt Nam, rào cản lớn nhất tại Singapore vẫn là việc chưa được mở cửa thị trường theo danh mục. Theo danh sách công nhận của SFA (cập nhật đến ngày 14/07/2026)[21], thực phẩm có nguồn gốc động vật từ Việt Nam mới được mở cửa thị trường tại Singapore ở nhóm đã qua chế biến nhiệt hoặc đóng hộp.

Bảng 3. Tình hình mở cửa thị trường tại Singapore đối với thực phẩm có nguồn gốc động vật từ Việt Nam

Nhóm hàng Tình trạng công nhận đối với Việt Nam
Thịt gia cầm chế biến nhiệt Có 02 cơ sở được công nhận năm 2025 là CPV Food và MeatDeli Hà Nội
Thịt gia cầm, heo, cừu đóng hộp; trứng đóng hộp Thuộc hạng mục được phép nhập khẩu, nhưng chưa có cơ sở nào được công nhận
Trứng muối, trứng bảo quản Được phép
Trứng chế biến (dạng bột, tiệt trùng) Được phép, bắt buộc xử lý nhiệt tối thiểu
Đùi ếch Được phép
Thịt heo, gà, bò, cừu tươi hoặc đông lạnh; thịt heo chế biến Chưa được phép
Trứng tươi có vỏ, động vật sống Chưa được phép
Thịt chó Chưa được phép (đặc biệt là SFA cũng chưa phê duyệt cho bất kỳ nguồn nào, từ bất kỳ nước nào)
  1. Khuyến nghị:

Thương vụ khẳng định rằng cách duy nhất để có thể xuất khẩu và kinh doanh thịt nói riêng và thực phẩm Việt Nam nói chung tại Singapore một cách an toàn và lâu dài là cần có sự hội tụ đủ các điều kiện như đã nêu. Với mặt hàng chưa được mở cửa, doanh nghiệp nên đầu tư vào hồ sơ công nhận thay vì tìm đường vòng, vì một vụ vi phạm không chỉ gây ra hậu quả ngắn hạn là phạt tiền, tịch thu hàng mà còn có hậu quả dài hạn là ảnh hưởng đến uy tín của cả ngành hàng Việt Nam.

Đối với doanh nghiệp xuất khẩu tại Việt Nam, Thương vụ khuyến nghị cần rà soát kỹ đối với mỗi hợp đồng, mỗi lô hàng để đảm bảo:

  • Mặt hàng thuộc nhóm mà Việt Nam được công nhận trong danh sách mới nhất của SFA.
  • Cơ sở sản xuất có tên trên ADOS theo đúng nhóm sản phẩm.
  • Có chứng thư thú y của cơ quan thẩm quyền Việt Nam cho từng lô.
  • Đối tác nhập khẩu phía Singapore đã có giấy phép SFA phù hợp nhóm hàng (đề nghị cung cấp bản sao); hợp đồng ghi rõ trách nhiệm xin permit từng lô.
  • Nhãn từng thùng hàng đủ thông tin SFA yêu cầu; nhãn bán lẻ đáp ứng Food Regulations (bản sửa đổi mới nhất có hiệu lực từ 30/01/2026).
  • Hàm lượng thịt đã được xác định: trên 5% là “sản phẩm thịt” và cần cơ sở được công nhận (Vụ việc của Aureo Asia như vừa nêu cho thấy cả mì ăn liền có thịt cũng bị xử lý như hàng thịt).
  • Phụ gia và thành phần nằm trong danh mục, giới hạn cho phép của Singapore.
  • Không gửi hàng qua hành khách, bưu kiện cá nhân hay “đại lý” không có giấy phép.

Đối với các nhà nhập khẩu, doanh nghiệp logistics, kinh doanh cửa hàng tạp hóa của Việt Nam tại Singapore:

  • Cần có đầy đủ giấy phép: giấy phép nhập khẩu thịt, permit từng lô, giấy phép kho lạnh và cửa hàng (Các vụ việc của Viet-Sin và Hong Trang cho thấy SFA kiểm tra cả cửa hàng nhỏ lẫn các kho tự phát).
  • Không nhận hàng trôi nổi: không mua hàng xách tay, hàng bưu kiện để bán lại; lưu hóa đơn, permit, chứng thư của từng lô để truy xuất.
  • Nếu tham gia các chuỗi logistics thì cần xác minh khách hàng và giấy phép trước khi nhận vận chuyển hoặc lưu kho thực phẩm (Vụ việc của Faith Logistics cho thấy doanh nghiệp vận tải có thể bị kéo vào cáo buộc; công ty này đã công khai đính chính và cam kết hợp tác với cơ quan chức năng).
  • Kiểm soát kênh thanh toán: quản lý chặt tài khoản PayNow và số điện thoại công khai của doanh nghiệp.

Đối với các hộ bán lẻ trực tiếp/trực tuyến:

  • Chỉ nhập hàng từ các nhà nhập khẩu, nhà phân phối có giấy phép tại Singapore; lưu hóa đơn để chứng minh nguồn gốc.
  • Không rao bán thịt, trứng hay món có thịt mang từ Việt Nam.
  • Công khai thông tin sản phẩm (thành phần, nguồn gốc, hạn dùng, cách bảo quản), tham khảo tiêu chuẩn SS 687:2022.
  • Nếu kinh doanh tại nhà thì cần tuân thủ điều kiện HDB/URA, mua thịt từ chợ, siêu thị trong nước, không bán cho các quán ăn hay nhà hàng.

Đối với các hội nhóm của cộng đồng người Việt trên các mạng xã hội có yếu tố thương mại:

  • Không cổ vũ hay trực tiếp mang thịt, trứng, món có thịt từ Việt Nam vào Singapore mà không khai báo khi qua cửa khẩu.
  • Không mua các loại thịt không có nhãn, hoặc không rõ nguồn qua các hội nhóm.
  • Không cho mượn tài khoản ngân hàng, tài khoản ứng dụng PayNow hay số điện thoại. Nếu bị mạo danh, cần trình báo ngay với cảnh sát và chủ động làm việc với cơ quan chức năng.
  • Không chia sẻ cáo buộc chưa kiểm chứng kèm thông tin cá nhân của người khác; Nếu có bằng chứng thì cần gửi trực tiếp cho SFA hoặc AVS.

[1] https://www.straitstimes.com/singapore/sfa-investigating-online-claims-of-dog-meat-being-sold-to-singapore-consumers

[2] như “vitamin gâu gâu”, “cầy”, “vitamin goooooo”.

[3] https://www.beta.sfa.gov.sg/news-publications/newsroom/2024/more-than-300kg-of-illegally-imported-food-seized-following-multiple-raids

[4] https://www.sfa.gov.sg/docs/default-source/newsroom/2024/290424-media-release-prosecution-of-nguyen-thi-hong-trang.pdf

[5] https://www.sfa.gov.sg/news-publications/newsroom/2024/company—director-fined-for-permitting-food-stalls-to-operate-without-licence–another-company-fined-for-illegally-operating-unlicensed-cold-store

[6] https://www.straitstimes.com/singapore/man-fined-for-illegally-importing-meat-and-running-unlicensed-cold-stores

[7] https://www.straitstimes.com/singapore/over-600kg-of-illegally-imported-food-seized-in-raids

[8] https://www.straitstimes.com/singapore/more-than-6-tonnes-of-illegally-imported-food-seized-in-raids

[9] https://www.straitstimes.com/singapore/more-than-2-tonnes-of-illegally-imported-food-from-vietnam-seized-from-building-in-senoko

[10] https://www.sfa.gov.sg/news-publications/newsroom/2024/sinoh-trading-pte–ltd-and-its-sales-manager-fined–4-000-each-for-illegally-importing-meat-products

[11] https://www.channelnewsasia.com/singapore/owner-online-retail-shop-lui-fammart-fined-illegally-import-food-products-china-2792226

[12] https://moit.gov.vn/tin-tuc/thong-bao/khuyen-cao-doanh-nghiep-thuc-pham-khi-xuat-khau-sang-singapore.html

[13] https://www.sfa.gov.sg/food-import-export/accreditation-of-overseas-farms-establishments/general-requirements-for-overseas-farms-establishments-accreditation

[14] https://www.sfa.gov.sg/food-import-export/licence-permit-registration/businesses-that-need-licence-permit-registration-for-import-export

[15] https://www.sfa.gov.sg/food-import-export/commercial-imports/import-requirements-for-food-food-products#meat-and-meat-products-0

[16] https://www.sfa.gov.sg/regulatory-standards-frameworks-guidelines/food-labelling-packaging-guidelines/labelling-requirements-for-food

[17] https://sso.agc.gov.sg/act/wmfa1999

[18] https://sso.agc.gov.sg/Act/SFA1973

[19] https://sso.agc.gov.sg/SL/SFA1973-RG1

[20] https://sso.agc.gov.sg/Act/FSSA2025

[21] https://www.sfa.gov.sg/docs/default-source/food-import-and-export/list_of_approved_countries_regions.pdf

Nếu cần trao đổi thêm, xin liên hệ Thương vụ Việt Nam tại Singapore theo địa chỉ [email protected]