Ngày 11/3/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) khởi xướng hai cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại 1974, gồm điều tra về tình trạng dư thừa công suất và sản xuất quá mức mang tính hệ thống đối với 16 nền kinh tế, trong đó có Singapore, và điều tra về lao động cưỡng bức đối với 60 nền kinh tế. Việt Nam là đối tượng bị điều tra trong cả hai vụ việc.
Đối với nội dung dư thừa công suất, phía Hoa Kỳ tập trung vào một số ngành như chất bán dẫn, pin năng lượng mặt trời, thép và các lĩnh vực sản xuất công nghệ cao. Nếu kết quả điều tra cho thấy có yếu tố gây tổn hại đến sản xuất của Hoa Kỳ, USTR có thể đề xuất áp dụng biện pháp thuế quan hoặc hạn chế thương mại, sớm nhất từ mùa hè năm 2026.
Phản ứng trước động thái này, Chính phủ Singapore đã nhanh chóng lên tiếng thông qua Bộ Thương mại và Công nghiệp (MTI) vào ngày 12/3/2026. Singapore cho rằng dữ liệu mà USTR sử dụng chưa phản ánh đúng thực tế. Theo MTI, số liệu của Cục Phân tích Kinh tế Hoa Kỳ (BEA) cho thấy trong năm 2024, Singapore thâm hụt thương mại hàng hóa khoảng 1,7 tỷ USD và thâm hụt thương mại dịch vụ khoảng 25,1 tỷ USD với Hoa Kỳ, thay vì thặng dư như cách diễn giải của phía Hoa Kỳ.
Singapore đồng thời bác bỏ nhận định cho rằng nước này có tình trạng dư thừa công suất mang tính hệ thống. MTI nhấn mạnh tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp hiện ở mức khoảng 88-90%, được xem là lành mạnh, trong khi quỹ đất dành cho sản xuất công nghiệp tại Singapore vốn rất hạn chế và có xu hướng thu hẹp theo thời gian. Theo lập luận của Singapore, việc mở rộng nhà xưởng trong thời gian qua chủ yếu nhằm đáp ứng nhu cầu dài hạn của các tập đoàn công nghệ và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Về cách tiếp cận, Singapore không lựa chọn phản ứng đối đầu mà ưu tiên đối thoại kỹ thuật và ngoại giao. MTI cho biết đã cung cấp thông tin cho USTR và sẽ tiếp tục trao đổi để làm rõ số liệu thương mại cũng như nội dung điều tra, đồng thời kêu gọi doanh nghiệp và các bên liên quan đóng góp ý kiến phục vụ quá trình làm việc với phía Hoa Kỳ.
Nhìn chung, phản ứng của Singapore cho thấy nước này tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận quen thuộc: dựa trên dữ liệu, giữ lập trường mềm dẻo về ngoại giao và tránh làm gia tăng căng thẳng thương mại. Tuy nhiên, nếu Hoa Kỳ áp dụng biện pháp thuế quan đối với Singapore, tác động có thể không nhỏ, đặc biệt đối với chuỗi cung ứng công nghệ cao trong khu vực và trên toàn cầu.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, đây là diễn biến cần được theo dõi sát, nhất là với các doanh nghiệp có liên quan đến chuỗi cung ứng xuất khẩu, sản xuất công nghệ cao và thị trường Hoa Kỳ.
